Perde seçerken çoğu zaman önce renge karar veririz: salondaki koltukla uyumlu bir antrasit, yatak odasında sakin bir mavi ya da çocuk odasında canlı bir ton. Ancak pencerenin hemen önünde duran bir kumaşın her gün güneşle karşılaştığını düşündüğümüzde akla doğal bir soru gelir: Bu renk birkaç yıl sonra da aynı kalacak mı? Bu yazıda “Plise perde kumaşı zamanla solar mı?” sorusunu, solmanın nedenleri ve yavaşlatma yollarıyla birlikte ele alıyoruz.
Kısa cevap: Evet, güneş alan pencerelerde her perde kumaşı gibi plise perde kumaşı da zamanla bir miktar solabilir. Solmanın hızı ve fark edilme derecesi; kumaşın rengine ve yapısına, pencerenin cephesine, camın özelliklerine ve perdenin nasıl kullanıldığına bağlıdır. Solmayı tamamen önlemek gerçekçi bir beklenti değildir, ancak doğru renk seçimi ve kullanım alışkanlıklarıyla süreç belirgin biçimde yavaşlatılabilir.
Kumaşa rengini veren boya maddeleri, güneş ışığıyla uzun süre karşılaştığında yavaş yavaş kimyasal değişime uğrar. Bu değişimin en önemli nedeni güneş ışığındaki ultraviyole ışınlardır; ancak görünür ışık ve pencere önünde biriken ısı da sürece katkıda bulunur.
Bir plise perde pencereye çok yakın monte edildiği için güneşi odadaki diğer eşyalardan önce ve daha yoğun biçimde karşılar. Yani perde, bir anlamda odanın güneşe karşı ilk kalkanıdır. Bu görevi yerine getirirken zaman içinde kendi renginde de değişim görülmesi şaşırtıcı değildir.
Solma tüm renklerde gerçekleşebilir, ancak her renkte aynı şekilde fark edilmez. Koyu ve doygun renklerde birkaç tonluk açılma kolayca göze çarpar. Lacivert, bordo, koyu yeşil ve antrasit gibi renklerde solan bölge daha soluk ya da grimsi görünebilir.
Beyaz, krem, bej ve açık gri gibi tonlarda ise solma çok daha az fark edilir, çünkü bu renklerde zaten az pigment bulunur ve küçük değişimler göze çarpmaz. Açık renklerde öne çıkan sorun daha çok sararmadır; bu farklı süreci beyaz plise perdenin sararması üzerine hazırladığımız yazıda ayrıca ele alıyoruz.
Renk eğilimlerini ve stil seçeneklerini görmek isterseniz plise perdede trend renkler yazımız fikir verebilir.
Evet, hem de belirgin biçimde. Güney ve batı cepheli pencereler gün içinde daha uzun süre ve daha yoğun güneş alır. Özellikle öğleden sonra batıdan gelen alçak açılı güneş, kumaşa doğrudan ve uzun süre vurur.
Kuzey cepheli pencerelerde ise doğrudan güneş çok daha sınırlıdır ve aynı kumaş bu pencerelerde çok daha uzun süre ilk rengini koruyabilir. Bu nedenle aynı evde, aynı kumaştan yapılmış iki perdenin yıllar içinde farklı görünmesi normaldir.
Pencere camı ultraviyole ışınların bir bölümünü azaltır, ancak tamamını durdurmaz. Görünür ışık ise zaten büyük ölçüde camdan geçer. Bazı kaplamalı veya özel camlar bu etkiyi daha fazla azaltabilir; yine de cam türü ne olursa olsun güneş alan bir pencerede kumaşın hiç etkilenmeyeceğini varsaymak doğru olmaz.
Cam üzerinde güneşi azaltmaya yönelik uygulamalar hakkında daha fazla bilgi için güneşi engellemek için cama yapılabilecekleri anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.
Her zaman değil. Plise perdenin kendine özgü bir kullanım biçimi vardır: kumaş profiller arasında açılıp toplanır ve çoğu kullanıcı perdeyi gün içinde hep aynı konumda tutar. Örneğin perde sürekli camın alt yarısını kapatacak şekilde kullanılıyorsa, bu bölüm yıllarca güneş alırken üstte toplanan kumaş paketi güneşten korunur.
Bu durumda zamanla açık kalan bölüm ile toplanan bölüm arasında hafif bir ton farkı oluşabilir. Perde tamamen açıldığında bu fark yatay bir geçiş çizgisi gibi görülebilir. Perdenin konumunu zaman zaman değiştirmek ve kumaşın farklı bölümlerinin güneşe benzer süre maruz kalmasını sağlamak bu etkiyi azaltır.
Güneşi doğrudan karşılayan yüz, cama bakan yüzdür. Bu nedenle solma ilk olarak çoğunlukla bu tarafta başlar. Odaya bakan yüzdeki değişim ise kumaşın yapısına, kalınlığına ve ışığı ne kadar geçirdiğine göre daha geç ya da daha az belirgin olabilir.
Dışarıdan bakıldığında perdenin renginde bir değişim fark edip içeriden fark etmemeniz bu yüzden mümkündür. Özellikle sokağa bakan pencerelerde perdenin dış görünümünü de zaman zaman kontrol etmekte fayda vardır.
Gece gündüz çiftli perdelerde iki farklı kumaş aynı sistemde birlikte çalışır. Gün içinde genellikle tül kısım kullanılırken opak kısım toplanmış halde bekler. Bu nedenle güneşe en çok maruz kalan bölüm çoğunlukla tül kumaştır.
Bu kullanım şekli, koyu renkli opak kumaşın uzun süre korunmasına yardımcı olabilir. Sistemin nasıl çalıştığını gece gündüz plise perde yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Karartma kumaşlar ışığı büyük ölçüde engellemek için yoğun bir yapıya sahiptir. Ancak ışığı engellemek ile kumaşın kendi renginin güneşten etkilenmemesi aynı şey değildir. Güneşi karşılayan yüzey bu kumaşlarda da zamanla değişebilir.
Karartma kumaşlarda dikkat edilmesi gereken bir başka nokta da yatak odası gibi alanlarda perdenin gün boyu kapalı tutulmasıdır. Bu kullanım, güneşi her gün tam yüzeyle karşılamak anlamına gelir. Koyu renkli karartma kumaşlarda bu durum solmanın fark edilmesini kolaylaştırabilir.
Hayır. Güneş ışığı odadaki parke, koltuk, halı ve ahşap mobilyalar gibi birçok yüzeyde de renk değişimine yol açabilir. Perdenin bu yüzeylere ulaşan ışığı azaltması, eşyaların daha uzun süre ilk görünümünü korumasına yardımcı olabilir. Isı yalıtımlı perdelerin mobilyaları güneşten koruma etkisi ise ayrı bir yazının konusu.
Bu açıdan bakıldığında perdedeki hafif solma, odadaki diğer eşyaların daha az etkilenmesinin bir bedeli olarak da düşünülebilir.
Solmayı tamamen durdurmak mümkün olmasa da şu adımlar süreci yavaşlatır:
Dürüst cevap: hayır. Solma, boya maddelerinin yapısında gerçekleşen kalıcı bir değişimdir. Temizlik, kumaşın üzerindeki toz ve kiri alarak daha canlı görünmesini sağlayabilir, ancak güneşin neden olduğu renk kaybını geri getirmez.
Solma görünümü rahatsız edecek düzeye geldiğinde, mekanizma ve profiller sağlamsa kumaşın yenilenmesi değerlendirilebilecek bir seçenektir.
En sağlıklı yöntem, kumaşın rengine karar vermeden önce pencerenin cephesini ve odanın güneş alma süresini değerlendirmektir. Çok güneş alan bir pencerede seçilecek renk, kuzey cepheli bir pencerede seçilecek renkle aynı beklentiyi taşımamalıdır.
Kumaşı kendi pencerenizin ışığında görmek de büyük fark yaratır. Bunun için numune kumaş seti ile farklı tonları gündüz ve akşam ışığında karşılaştırmak, hem odaya uyumu hem de güneşte nasıl görüneceğini değerlendirmeyi kolaylaştırır. Tüm kumaş türlerini görmek için plise perde kategorisine göz atabilirsiniz.
Güneş alan pencerelerde zamanla bir miktar solabilir. Solmanın hızı kumaşa, renge ve pencerenin cephesine bağlıdır.
Açık ve nötr tonlarda solma daha az fark edilir. Koyu ve doygun renklerde ise küçük değişimler bile kolayca göze çarpar.
Hayır. Temizlik kiri giderir ama güneşin neden olduğu kalıcı renk kaybını geri getirmez.
Doğrudan güneş sınırlı olduğu için solma çok daha yavaş ilerler, ancak gün ışığının etkisi tamamen ortadan kalkmaz.
Perde uzun süre aynı konumda kullanıldığında açık kalan bölüm güneş alırken toplanan bölüm korunur. Zamanla bu iki bölüm arasında ton farkı oluşabilir.
Işığı engellemesi kendi renginin hiç değişmeyeceği anlamına gelmez. Güneşi karşılayan yüzey bu kumaşlarda da zamanla etkilenebilir.
Cam balkonlar genellikle geniş yüzeyden yoğun güneş aldığı için koyu renklerde solma daha belirgin olabilir. Cam balkonda açık renk mi koyu renk mi seçileceği bu nedenle ayrıca düşünülmelidir.
Güneş alan bir pencerede kumaşın zamanla bir miktar solması, perdenin işlevini yerine getirdiğinin doğal bir sonucudur. Önemli olan bu değişimi önceden bilmek ve renk seçimini pencerenin koşullarına göre yapmaktır.
Fullplise'ın özel ölçü plise perde seçeneklerinde kumaş rengi belirlenirken pencerenin cephesi ve odanın kullanım şekli birlikte değerlendirilebilir.
Özetle plise perde kumaşı zamanla solabilir, ancak bu süreç yavaş ilerler ve büyük ölçüde yönetilebilir. Cepheye uygun renk seçimi, perdeyi farklı konumlarda kullanma alışkanlığı ve kumaşa uygun bakım, plise perdenin rengini uzun süre korumasına yardımcı olur.
Cam balkon için perde seçerken kumaş tipine karar verdikten sonra en çok zorlanılan konu renktir. Beyaz, krem veya açık gri gibi tonlar ferah bir görünüm vaat ederken antrasit, ...
Cam balkonun en büyük avantajı, kanatlar toplandığında balkonun yeniden açık bir alana dönüşebilmesidir. Bu nedenle perde düşünen birçok kişi, kanatlara takılacak bir perdenin b...
Cam balkon, evin en aydınlık ve en çok kullanılan köşelerinden biri hâline gelebilir. Akşam yemeği, kitap okuma ya da çay saati için ışıklar yandığında ise aynı geniş cam yüzeyl...
Bir plise perdenin profilleri ve montajı yıllar sonra hâlâ sağlam olabilir; ancak kumaş aynı durumda olmayabilir. Güneşte açılmış bir renk, temizlenemeyen bir leke, yırtılmış bi...